Εξωδικαστικός μηχανισμός: Πιο εύκολη η ρύθμιση χρεών με «ασπίδα» για την κύρια κατοικία
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός έχει πλέον περάσει από τη θεωρία στην πράξη για δεκάδες χιλιάδες οφειλέτες. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι ρυθμίσεις δεν περιορίζονται μόνο σε μια παράταση της αποπληρωμής, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις συνοδεύονται από σημαντικές διαγραφές χρέους. Την ίδια ώρα, όμως, οι νέες αλλαγές που τίθενται σε εφαρμογή από τις 21 Σεπτεμβρίου φέρνουν στο προσκήνιο ένα δύσκολο δίλημμα για όσους διαθέτουν περισσότερα από ένα ακίνητα.
Μέχρι το τέλος Αυγούστου είχαν ολοκληρωθεί 67.997 επιτυχείς ρυθμίσεις, για αρχικές οφειλές συνολικού ύψους 20,56 δισ. ευρώ. Από αυτά, 6,66 δισ. ευρώ έχουν διαγραφεί. Το στοιχείο που ξεχωρίζει είναι ότι σχεδόν μία στις δύο ρυθμίσεις προς τράπεζες και servicers περιλαμβάνει διαγραφή μεγαλύτερη του 30%.
Το μέσο «κούρεμα» για τις οφειλές προς χρηματοδοτικούς φορείς φτάνει το 28,3%, ενώ για τις οφειλές προς το Δημόσιο διαμορφώνεται στο 13,47%. Στα καταναλωτικά δάνεια η μέση διαγραφή φτάνει το 32,64%, στα επιχειρηματικά το 29,5% και στα στεγαστικά το 13%.
Οι αριθμοί έχουν τη σημασία τους, γιατί πίσω από κάθε ρύθμιση υπάρχει ένας οφειλέτης που προσπαθεί να κρατήσει το σπίτι, την επιχείρηση ή απλώς να ξαναβρεί μια βιώσιμη καθημερινότητα μέσα σε ένα συσσωρευμένο χρέος.
Η νέα πραγματικότητα για τα ακίνητα
Από τις 21 Σεπτεμβρίου αλλάζει ένα σημαντικό κομμάτι της διαδικασίας. Η κύρια κατοικία μπορεί να διαχωρίζεται από τα υπόλοιπα ακίνητα του οφειλέτη. Αυτό σημαίνει ότι ένα εξοχικό, ένα οικόπεδο ή άλλο ακίνητο μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο εκποίησης, ενώ η κύρια κατοικία να παραμείνει εκτός αυτής της διαδικασίας.
Η αλλαγή μπορεί να λειτουργήσει ως ανάσα για έναν άνθρωπο που κινδυνεύει να χάσει το σπίτι του, δεν σημαίνει όμως ότι προστατεύεται συνολικά η ακίνητη περιουσία του. Αντίθετα, το νέο μοντέλο βάζει ξεκάθαρα στο τραπέζι την αξιοποίηση ή εκποίηση άλλων ακινήτων προκειμένου να ικανοποιηθούν οι πιστωτές.
Για παράδειγμα, εάν κάποιος χρωστά 400.000 ευρώ και διαθέτει ακίνητα συνολικής αξίας 300.000 ευρώ, από τα οποία τα 200.000 ευρώ αφορούν την κύρια κατοικία και τα υπόλοιπα 100.000 ευρώ άλλα ακίνητα, η νέα διαδικασία μπορεί να επιτρέψει διαφορετική αντιμετώπιση των δύο κατηγοριών. Η κύρια κατοικία παραμένει στη ρύθμιση, ενώ τα υπόλοιπα ακίνητα μπορούν να οδηγηθούν σε εκποίηση.
Παράλληλα, το όριο για την ένταξη στον εξωδικαστικό μειώνεται από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ, ανοίγοντας την πόρτα του μηχανισμού σε περισσότερους οφειλέτες. Οι ρυθμίσεις μπορούν να φτάσουν έως τις 240 δόσεις για χρέη προς το Δημόσιο και έως τις 420 δόσεις για τράπεζες και servicers.
Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο πόσα χρέη μπορούν να διαγραφούν. Είναι και τι θα χρειαστεί να παραχωρήσει ένας οφειλέτης για να μπορέσει να κρατήσει το βασικότερο περιουσιακό του στοιχείο, το σπίτι στο οποίο κατοικεί.
Μαρία Τσακνάκη