Η εικόνα της ελληνικής αγοράς εργασίας αλλάζει, με την απασχόληση να αφορά πλέον όλο και περισσότερο διαφορετικές ηλικιακές ομάδες. Νέοι που μπαίνουν νωρίς στον επαγγελματικό στίβο, εργαζόμενοι που παραμένουν στην αγορά εργασίας σε μεγαλύτερη ηλικία και άνθρωποι που αναζητούν εισόδημα ακόμη και μετά τη συνταξιοδότηση συνθέτουν ένα διαφορετικό τοπίο. Πίσω από αυτή την εικόνα βρίσκονται ερωτήματα για τους μισθούς, τις συνθήκες εργασίας, τις συντάξεις και τις πραγματικές δυνατότητες επαγγελματικής αποκατάστασης.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάζονται σε πρόσφατο δημοσίευμα και αποδίδονται στον e-ΕΦΚΑ, καταγράφονται σημαντικές μεταβολές στη συμμετοχή των εργαζομένων ανά ηλικιακή κατηγορία. Ειδικότερα, αναφέρονται αυξήσεις στην απασχόληση τόσο στις πολύ νεαρές ηλικίες όσο και στους εργαζομένους άνω των 55 ετών. Αντίθετα, για ορισμένες ηλικιακές ομάδες στη μέση της επαγγελματικής τους διαδρομής εμφανίζεται υποχώρηση.
Το δημοσίευμα κάνει λόγο για αύξηση 41% στους απασχολουμένους ηλικίας 15 έως 19 ετών, ενώ στις ηλικίες 55 έως 59 ετών η αύξηση φέρεται να φτάνει το 47%. Ακόμη μεγαλύτερη μεταβολή αναφέρεται για τους εργαζομένους στις ηλικίες των 60 ετών και άνω, καθώς και για όσους έχουν συμπληρώσει τα 70 χρόνια. Τα ποσοστά αυτά, ωστόσο, χρειάζονται διασταύρωση με τα πρωτογενή στοιχεία, καθώς πρέπει να είναι απολύτως σαφές ποια χρονική περίοδο αφορά κάθε σύγκριση.
Οι μεγαλύτεροι παραμένουν στην εργασία
Η παραμονή περισσότερων ανθρώπων στην αγορά εργασίας σε μεγαλύτερη ηλικία μπορεί να συνδέεται με διαφορετικούς παράγοντες. Για ορισμένους αποτελεί προσωπική επιλογή, καθώς επιθυμούν να παραμείνουν ενεργοί επαγγελματικά. Για άλλους, όμως, η συνέχιση της εργασίας μπορεί να είναι αναγκαία για την κάλυψη των καθημερινών αναγκών.
Το κόστος στέγασης, οι λογαριασμοί ενέργειας, οι δαπάνες για τρόφιμα και υγεία επιβαρύνουν τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Σε αυτό το περιβάλλον, η συμπλήρωση του ορίου συνταξιοδότησης δεν σημαίνει απαραίτητα και οριστική αποχώρηση από την εργασία. Χρειάζεται, πάντως, να διαχωρίζεται η πραγματική ανάγκη για πρόσθετο εισόδημα από την ελεύθερη επιλογή συνέχισης της επαγγελματικής δραστηριότητας.
Το ερώτημα για τους νέους
Την ίδια στιγμή, η αύξηση της απασχόλησης στις μικρότερες ηλικίες δεν αρκεί από μόνη της για να αποδείξει ότι οι νέοι βρίσκουν σταθερές και καλά αμειβόμενες δουλειές. Το κρίσιμο ζήτημα είναι με ποιους όρους εργάζονται, αν μπορούν να εξασφαλίσουν αξιοπρεπές εισόδημα και κατά πόσο έχουν προοπτική επαγγελματικής εξέλιξης.
Για περιοχές όπως η Δυτική Μακεδονία, το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η αναζήτηση σταθερής εργασίας και οι διαθέσιμες επαγγελματικές ευκαιρίες επηρεάζουν τις αποφάσεις των νέων για το αν θα παραμείνουν στον τόπο τους ή θα αναζητήσουν απασχόληση σε μεγαλύτερα αστικά κέντρα.
Η ηλικιακή σύνθεση της απασχόλησης δεν αποτυπώνει από μόνη της ολόκληρη την εικόνα της οικονομίας. Αναδεικνύει, όμως, την ανάγκη να εξεταστούν μαζί οι μισθοί, η ποιότητα των θέσεων εργασίας, οι συνταξιοδοτικές παροχές και οι δυνατότητες των νέων να χτίσουν το επαγγελματικό τους μέλλον.
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο πόσοι εργάζονται, αλλά και υπό ποιες συνθήκες. Για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα, απαιτείται επιβεβαίωση των ποσοστών και σαφής προσδιορισμός της περιόδου στην οποία αναφέρονται.