Όταν ένας πολίτης αντιμετωπίζει πρόβλημα με μια δημοτική υπηρεσία, όταν ένα αίτημά του καθυστερεί ή όταν θεωρεί ότι δεν αντιμετωπίζεται δίκαια, χρειάζεται έναν τρόπο να αναζητήσει λύση. Ένας θεσμός που μπορεί να συμβάλει σε αυτή την προσπάθεια είναι ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης. Στη Δυτική Μακεδονία, ωστόσο, η παρουσία του παραμένει περιορισμένη.
Από τους 13 δήμους της Περιφέρειας, μόνο οι Δήμοι Κοζάνης και Εορδαίας έχουν επιλέξει Συμπαραστάτη, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία. Την ίδια στιγμή, η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας διαθέτει Περιφερειακό Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης. Σε πανελλαδικό επίπεδο, από τους 154 δήμους που έχουν υποχρέωση επιλογής, μόλις 59 έχουν προχωρήσει στη σχετική διαδικασία.
Ένας θεσμός με πρακτική σημασία
Ο ρόλος του Συμπαραστάτη δεν είναι να αντικαθιστά τις δημοτικές υπηρεσίες ούτε να υποκαθιστά τον δήμαρχο και το δημοτικό συμβούλιο. Σκοπός του είναι να εξετάζει καταγγελίες πολιτών και επιχειρήσεων για φαινόμενα κακοδιοίκησης και να συμβάλλει, μέσω διαμεσολάβησης, στην αναζήτηση λύσεων.
Στην πράξη, μπορεί να αποτελέσει ένα επιπλέον σημείο αναφοράς για τον δημότη που αισθάνεται ότι η υπόθεσή του δεν προχωρά ή ότι δεν λαμβάνει σαφείς απαντήσεις από τη διοίκηση. Η αποτελεσματικότητά του, βέβαια, εξαρτάται από τον τρόπο λειτουργίας του, την ανεξαρτησία του και τη συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Η περιορισμένη εφαρμογή του θεσμού γεννά εύλογα ερωτήματα για το πόσο αξιοποιούνται τα διαθέσιμα εργαλεία διαμεσολάβησης στην αυτοδιοίκηση. Η επιλογή Συμπαραστάτη δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση ότι θα λυθούν τα προβλήματα των πολιτών. Μπορεί, όμως, να προσφέρει έναν οργανωμένο τρόπο εξέτασης παραπόνων και να ενισχύσει τη διαφάνεια.
Για τους δήμους της Δυτικής Μακεδονίας, το ζητούμενο δεν είναι απλώς η τυπική εφαρμογή ενός θεσμού, αλλά η ουσιαστική αξιοποίησή του προς όφελος των δημοτών. Γιατί η ποιότητα της αυτοδιοίκησης κρίνεται και από το αν ο πολίτης έχει πού να απευθυνθεί όταν αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα.