Η αυξημένη εμπορική κίνηση που αναμένεται ενόψει των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς φέρνει και πάλι στο προσκήνιο το ζήτημα της απασχόλησης των εργαζομένων τις Κυριακές. Με τα εμπορικά καταστήματα να προετοιμάζονται για την εορταστική αγορά και τις επιπλέον ημέρες λειτουργίας, ιδιαίτερη σημασία αποκτούν οι προβλέψεις της εργατικής νομοθεσίας για τις αμοιβές, τα ρεπό και τον χρόνο ανάπαυσης του προσωπικού.
Για το 2026, οι Κυριακές κατά τις οποίες προβλέπεται η λειτουργία των εμπορικών καταστημάτων στο πλαίσιο της εορταστικής περιόδου είναι η 29η Νοεμβρίου, η 13η Δεκεμβρίου, η 20ή Δεκεμβρίου και η 27η Δεκεμβρίου. Πρόκειται για ημέρες κατά τις οποίες η αγορά αναμένεται να κινηθεί σε αυξημένους ρυθμούς, με τους εργαζόμενους στο λιανεμπόριο να καλούνται να καλύψουν τις πρόσθετες ανάγκες των επιχειρήσεων.
Η κυριακάτικη απασχόληση, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι καταργούνται τα δικαιώματα των εργαζομένων στην εβδομαδιαία ανάπαυση και στην προβλεπόμενη πρόσθετη αμοιβή. Αντίθετα, ο Κώδικας Εργατικού Δικαίου, που περιλαμβάνεται στο Π.Δ. 62/2025, καθορίζει συγκεκριμένους κανόνες για τις περιπτώσεις εργασίας κατά την ημέρα της Κυριακής.
Κεντρικό σημείο των ρυθμίσεων αποτελεί η προσαύξηση 75% επί του νόμιμου ωρομισθίου για την απασχόληση κατά τις Κυριακές. Η προσαύξηση αυτή καταβάλλεται ανεξάρτητα από τον τρόπο με τον οποίο αμείβεται ο εργαζόμενος, είτε δηλαδή λαμβάνει μηνιαίο μισθό είτε ημερομίσθιο.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διάρκεια της απασχόλησης. Όταν ένας εργαζόμενος απασχοληθεί την Κυριακή για περισσότερες από πέντε ώρες, δικαιούται υποχρεωτικά αναπληρωματική ανάπαυση διάρκειας 24 συνεχόμενων ωρών, σε άλλη εργάσιμη ημέρα της εβδομάδας που ξεκινά τη συγκεκριμένη Κυριακή. Η ανάπαυση αυτή αρχίζει από την ώρα που ολοκληρώνεται η εργασία.
Για απασχόληση μέχρι πέντε ώρες, ο εργαζόμενος δικαιούται την προβλεπόμενη αμοιβή και την προσαύξηση, ενώ μπορεί να ζητήσει ισόχρονη αναπληρωματική ανάπαυση από τον εργάσιμο χρόνο άλλης ημέρας της ίδιας εβδομάδας.
Παράλληλα, η νομοθεσία προβλέπει ότι η εβδομαδιαία ανάπαυση πρέπει να εξασφαλίζει τουλάχιστον 24 συνεχόμενες ώρες ελεύθερου χρόνου, στις οποίες προστίθενται οι 11 ώρες ημερήσιας ανάπαυσης. Με αυτόν τον τρόπο διαμορφώνεται ένα ελάχιστο διάστημα 35 ωρών ανάμεσα σε δύο περιόδους εργασίας, όταν μεσολαβεί η εβδομαδιαία ανάπαυση.
Το ζητούμενο, επομένως, κατά την εορταστική περίοδο δεν είναι μόνο η εύρυθμη λειτουργία της αγοράς και η εξυπηρέτηση των καταναλωτών, αλλά και η τήρηση των εργασιακών δικαιωμάτων. Η αυξημένη εμπορική δραστηριότητα δεν μπορεί να λειτουργεί εις βάρος της νόμιμης αμοιβής και της απαραίτητης ξεκούρασης των εργαζομένων.
Οι επιχειρήσεις οφείλουν να οργανώσουν εγκαίρως τα προγράμματα εργασίας τους, λαμβάνοντας υπόψη τις προβλεπόμενες ημέρες ανάπαυσης και τις οικονομικές υποχρεώσεις τους απέναντι στο προσωπικό. Για τους εργαζόμενους, η γνώση των δικαιωμάτων τους αποτελεί βασικό εφόδιο, ώστε η πρόσθετη απασχόληση των γιορτών να πραγματοποιηθεί με σαφείς και νόμιμους όρους.