Σε δημόσια διαβούλευση έως την 1η Νοεμβρίου βρίσκεται το νομοσχέδιο που προβλέπει τη δημιουργία του «Κουμπαρά για τη Νέα Γενιά», ενός νέου συστήματος μακροχρόνιας αποταμίευσης για ανηλίκους, με κρατική ενίσχυση και δυνατότητα επένδυσης των χρημάτων τους. Στόχος είναι η δημιουργία ενός αρχικού κεφαλαίου για κάθε νέο, το οποίο θα μπορεί να αξιοποιήσει μετά τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας του.
Το μέτρο περιλαμβάνεται στις παρεμβάσεις που ανακοινώθηκαν στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή από τον Ιανουάριο του 2027, εφόσον ολοκληρωθεί η νομοθετική διαδικασία.
Πώς θα λειτουργεί ο λογαριασμός
Με το νομοσχέδιο θεσπίζεται ο Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων (Α.Ε.Λ.Α.), ο οποίος θα δημιουργείται έπειτα από αίτηση του γονέα ή του προσώπου που έχει την επιμέλεια του παιδιού. Η αίτηση θα πρέπει να υποβάλλεται πριν το παιδί συμπληρώσει το δεύτερο έτος της ηλικίας του.
Για κάθε δικαιούχο θα μπορεί να ανοίγει ένας μοναδικός λογαριασμός, με τους γονείς να έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν τον πάροχο που θα αναλάβει τη διαχείρισή του ή να προχωρούν σε αυτοδιαχείριση.
Το βασικό κίνητρο είναι η κρατική συμμετοχή στην αποταμίευση. Ειδικότερα, το Δημόσιο θα καταβάλλει ποσό ίσο με το 100% των επιλέξιμων εισφορών που πραγματοποιούνται στον λογαριασμό, με ανώτατο όριο τα 1.200 ευρώ ανά ημερολογιακό έτος. Το όριο αυτό προβλέπεται να αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία.
Το συνολικό ποσό των εισφορών από τους καταθέτες δεν θα μπορεί να υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ ετησίως για κάθε λογαριασμό. Η κρατική ενίσχυση θα καταβάλλεται κατά κανόνα σε μηνιαία βάση για εισφορές έως 100 ευρώ τον μήνα, ενώ θα προβλέπεται ετήσια εκκαθάριση, ώστε να συνυπολογίζονται όλες οι καταβολές που πραγματοποιήθηκαν έως το τέλος του έτους.
Πού θα επενδύονται τα χρήματα
Τα ποσά που συγκεντρώνονται στον λογαριασμό δεν θα παραμένουν υποχρεωτικά σε μορφή απλής κατάθεσης, αλλά θα επενδύονται σε επιλέξιμα χρηματοπιστωτικά μέσα, όπως ομόλογα, αμοιβαία κεφάλαια και μετοχές. Από τις διαθέσιμες επιλογές αποκλείονται προϊόντα υψηλού κινδύνου και σύνθετα χρηματοοικονομικά προϊόντα.
Οι γονείς θα μπορούν να επιλέγουν ανάμεσα σε τέσσερα επενδυτικά προφίλ: συντηρητικό, ισορροπημένο, αναπτυξιακό και δυναμικό. Οι πάροχοι θα πρέπει να διαθέτουν τουλάχιστον ένα προϊόν με μηχανισμό εγγύησης κεφαλαίου για κάθε επενδυτικό προφίλ που προσφέρουν.
Εάν δεν επιλεγεί συγκεκριμένη επενδυτική στρατηγική, θα εφαρμόζεται αυτόματα μια επιλογή μακροχρόνιου ορίζοντα, συντηρητικού προφίλ και εγγυημένου κεφαλαίου.
Τη διαχείριση των λογαριασμών θα μπορούν να αναλαμβάνουν τράπεζες, επιχειρήσεις παροχής επενδυτικών υπηρεσιών και ασφαλιστικές εταιρείες. Παράλληλα, θα παρέχεται η δυνατότητα μεταφοράς του λογαριασμού σε διαφορετικό πάροχο, χωρίς απώλεια των φορολογικών πλεονεκτημάτων ή άλλων δικαιωμάτων που συνδέονται με αυτόν.
Πότε θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα χρήματα
Βασικός όρος του προγράμματος είναι ότι τα χρήματα δεν θα μπορούν να αναληφθούν πριν από τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας του δικαιούχου. Εξαιρέσεις προβλέπονται σε περίπτωση θανάτου του γονέα ή του παιδιού, καθώς και για σοβαρούς λόγους υγείας του ανηλίκου που απαιτούν χειρουργική αντιμετώπιση και πιστοποιούνται από δημόσιο νοσοκομείο.
Με την ενηλικίωσή του, ο δικαιούχος θα αποκτά προσωπικό περιουσιακό δικαίωμα επί του λογαριασμού και θα μπορεί να αξιοποιήσει το κεφάλαιο που έχει συγκεντρωθεί, μαζί με την κρατική ενίσχυση και τις επενδυτικές αποδόσεις.
Αφορολόγητες εισφορές και αποδόσεις
Σημαντικό στοιχείο του νέου μέτρου είναι η φορολογική μεταχείριση των χρημάτων. Οι εισφορές θα είναι αφορολόγητες και δεν θα θεωρούνται φορολογητέο εισόδημα του ανηλίκου. Επιπλέον, τα ποσά του λογαριασμού δεν θα συνυπολογίζονται για τον προσδιορισμό εισοδηματικών ή άλλων κριτηρίων που εφαρμόζονται στις κοινωνικές παροχές.
Παράλληλα, προβλέπεται απαλλαγή από τον φόρο για τα έσοδα από μερίσματα, τόκους και υπεραξία από τη μεταβίβαση τίτλων που προκύπτουν μέσα από τον λογαριασμό.
Το νομοσχέδιο θα παραμείνει σε δημόσια διαβούλευση έως την 1η Νοεμβρίου, με στόχο την ψήφισή του μέσα στον ίδιο μήνα. Η τελική εφαρμογή του μέτρου θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας και την έκδοση των απαραίτητων ρυθμίσεων.