Σημαντική θέση στον αναπτυσσόμενο χάρτη των επενδύσεων για την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας καταλαμβάνει η Δυτική Μακεδονία, καθώς στην περιοχή καταγράφονται έργα συνολικής ισχύος 223,5 MW που διαθέτουν Οριστικές Προσφορές Σύνδεσης με το σύστημα μεταφοράς.
Το μέγεθος αυτό κατατάσσει τη Δυτική Μακεδονία στην τρίτη θέση μεταξύ των περιοχών της χώρας ως προς τα έργα αποθήκευσης με Οριστικές Προσφορές Σύνδεσης, πίσω από τη Θεσσαλία και τη Στερεά Ελλάδα. Συνολικά, στις τρεις αυτές περιοχές συγκεντρώνεται περίπου το 70% της ισχύος των έργων που βρίσκονται σε αυτό το στάδιο, γεγονός που δείχνει ότι η επενδυτική δραστηριότητα στις μπαταρίες δεν κατανέμεται ομοιόμορφα σε ολόκληρη τη χώρα.
Για τη Δυτική Μακεδονία, τα 223,5 MW αποκτούν ιδιαίτερη σημασία λόγω και της γενικότερης ενεργειακής ταυτότητας της περιοχής. Η μετάβαση από το μοντέλο της λιγνιτικής παραγωγής σε ένα νέο ενεργειακό σύστημα έχει δημιουργήσει την ανάγκη για διαφορετικές υποδομές, με την αποθήκευση να αποτελεί πλέον ένα από τα βασικά κομμάτια του νέου σχεδιασμού.
Οι μπαταρίες μπορούν να αποθηκεύουν ηλεκτρική ενέργεια όταν υπάρχει αυξημένη παραγωγή, κυρίως από ανανεώσιμες πηγές, και να την αποδίδουν στο δίκτυο όταν υπάρχει μεγαλύτερη ζήτηση. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζονται οι διακυμάνσεις της παραγωγής από ΑΠΕ και ενισχύεται η δυνατότητα του ηλεκτρικού συστήματος να αξιοποιεί μεγαλύτερες ποσότητες πράσινης ενέργειας.
Η Δυτική Μακεδονία μέσα στη μεγάλη εικόνα
Τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στο δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ για την περίοδο 2027-2036 δείχνουν ότι η Θεσσαλία διαθέτει έργα αποθήκευσης 479,9 MW με Οριστικές Προσφορές Σύνδεσης, η Στερεά Ελλάδα 370 MW, η Δυτική Μακεδονία 223,5 MW και η Αττική 121,99 MW.
Συνολικά, στις συγκεκριμένες περιοχές αντιστοιχούν 1.403 MW και 4.439 MWh εγκατεστημένης χωρητικότητας. Η εικόνα αυτή καταδεικνύει ότι η αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας έχει αρχίσει να αποκτά συγκεκριμένο γεωγραφικό αποτύπωμα, με τη Δυτική Μακεδονία να βρίσκεται ανάμεσα στις περιοχές που προσελκύουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον.
Ωστόσο, τα στοιχεία του δεκαετούς προγράμματος δεν αποτυπώνουν κατ’ ανάγκη την πλήρη σημερινή εικόνα. Η διαδικασία έκδοσης Οριστικών Προσφορών Σύνδεσης εξελίσσεται συνεχώς, ενώ νέα έργα προχωρούν προς τη σύνδεση με το σύστημα μεταφοράς. Παράλληλα, έργα που βρίσκονται ήδη σε δοκιμαστική ή κανονική λειτουργία προστίθενται σταδιακά στο ενεργειακό σύστημα.
Από τον λιγνίτη στις μπαταρίες
Για τη Δυτική Μακεδονία η εξέλιξη έχει και μια δεύτερη διάσταση. Η περιοχή βρίσκεται στο επίκεντρο της ενεργειακής μετάβασης της χώρας και επιχειρεί να διαμορφώσει νέο παραγωγικό μοντέλο μετά τη σταδιακή αποχώρηση από τον λιγνίτη.
Οι επενδύσεις στην αποθήκευση δεν σημαίνουν, από μόνες τους, ότι δημιουργείται ένα νέο παραγωγικό μοντέλο στην περιοχή. Μπορούν όμως να λειτουργήσουν συμπληρωματικά προς τις επενδύσεις σε ΑΠΕ και τις νέες ενεργειακές υποδομές, αυξάνοντας τη δυνατότητα αξιοποίησης της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας.
Το μεγάλο ζητούμενο για την περιοχή είναι εάν η ανάπτυξη αυτών των έργων θα συνοδευτεί από ουσιαστικά οικονομικά και αναπτυξιακά οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες. Η δημιουργία επενδύσεων, οι θέσεις εργασίας, τα έσοδα και η αξιοποίηση των υφιστάμενων ενεργειακών υποδομών είναι παράμετροι που θα κρίνουν σε μεγάλο βαθμό το αποτύπωμα της νέας ενεργειακής δραστηριότητας.
Στόχος το 1 GW έως το τέλος του 2026
Σε εθνικό επίπεδο, η αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί πλέον βασικό κομμάτι του ενεργειακού σχεδιασμού. Τα έργα που βρίσκονται ήδη σε λειτουργία αυξάνονται και, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η συνολική ισχύς των εν λειτουργία έργων μπορεί να φτάσει το 1 GW έως το τέλος του 2026.
Ο σχεδιασμός προβλέπει περαιτέρω αύξηση της ισχύος στα 1,5 GW στα μέσα του 2027, στα 3-4 GW έως το τέλος του 2028 και στα 5-7 GW μέχρι το 2030.
Η λογική πίσω από αυτή την ταχεία ανάπτυξη είναι ότι οι μπαταρίες θεωρούνται απαραίτητες για ένα ηλεκτρικό σύστημα με ολοένα μεγαλύτερη συμμετοχή των ΑΠΕ. Η δυνατότητα αποθήκευσης της ενέργειας όταν υπάρχει πλεόνασμα και η επιστροφή της στο δίκτυο όταν χρειάζεται μπορεί να συμβάλει στη σταθερότητα του συστήματος και στη μείωση του ενεργειακού κόστους.
Για τη Δυτική Μακεδονία, τα 223,5 MW έργων με Οριστικές Προσφορές Σύνδεσης αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι αυτής της νέας εικόνας. Το επόμενο στοίχημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο πόσες μπαταρίες θα εγκατασταθούν στην περιοχή, αλλά κατά πόσο η νέα ενεργειακή δραστηριότητα θα μετατραπεί σε πραγματικό οικονομικό και αναπτυξιακό όφελος για τη Δυτική Μακεδονία.