Μόλις ένας για όλη την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας
Η συζήτηση για τις υποδομές διαχείρισης απορριμμάτων επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, καθώς το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας επιχειρεί να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο κορεσμού των χώρων ταφής σε πολλές περιοχές της χώρας. Στο πλαίσιο αυτό ανοίγει χρηματοδοτικό πρόγραμμα ύψους 20 εκατ. ευρώ, το οποίο μπορεί να ενισχυθεί ανάλογα με τις ανάγκες που θα προκύψουν.
Η χρηματοδότηση απευθύνεται στους Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων και αφορά παρεμβάσεις που μπορούν να αυξήσουν τη διαθέσιμη χωρητικότητα. Στο τραπέζι βρίσκονται τόσο επεκτάσεις υφιστάμενων εγκαταστάσεων όσο και η δημιουργία νέων χώρων, με στόχο να υπάρξει επαρκής χρόνος μέχρι την ολοκλήρωση των μεγαλύτερων έργων ολοκληρωμένης διαχείρισης.
Για τη Δυτική Μακεδονία το ζήτημα έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Η Περιφέρεια διαθέτει σήμερα μόλις έναν ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ, αριθμός που την κατατάσσει στις περιοχές της χώρας με τις λιγότερες υποδομές αυτού του είδους. Η συγκεκριμένη εικόνα αποκτά μεγαλύτερη σημασία αν συγκριθεί με άλλες Περιφέρειες, όπου λειτουργούν πολλαπλοί χώροι ταφής.
Η νέα χρηματοδοτική πρόσκληση δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι κάθε ΦΟΔΣΑ μπορεί αυτόματα να λάβει πόρους. Βασική προϋπόθεση είναι να υπάρχουν ώριμες μελέτες για τα έργα που θα προταθούν. Το υπουργείο δεν χρηματοδοτεί την εκπόνηση νέων μελετών, γεγονός που περιορίζει τις δυνατότητες όσων δεν έχουν προχωρήσει εγκαίρως στον σχεδιασμό τους.
Παράλληλα, οι προτάσεις θα πρέπει να εντάσσονται στον εθνικό και περιφερειακό σχεδιασμό διαχείρισης απορριμμάτων. Απαραίτητη είναι επίσης η πιστοποίηση της επάρκειας των ΦΟΔΣΑ από τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων.
Οι διαθέσιμοι πόροι μπορούν να κατευθυνθούν στην απόκτηση γης, στην κατασκευή ΧΥΤΥ και στον απαραίτητο εξοπλισμό των εγκαταστάσεων. Δεν προβλέπεται, αντίθετα, χρηματοδότηση για προσωρινές λύσεις, όπως οι δεματοποιητές, ούτε για γενικό εξοπλισμό διαχείρισης απορριμμάτων.
Σε πανελλαδικό επίπεδο η κατάσταση παρουσιάζει μεγάλες διαφορές. Συνολικά λειτουργούν 95 ΧΥΤΑ και ΧΥΤΥ στις 13 Περιφέρειες, με το Νότιο Αιγαίο να διαθέτει τον μεγαλύτερο αριθμό, κυρίως λόγω της γεωγραφικής ιδιαιτερότητας και της νησιωτικότητας. Η Κεντρική Μακεδονία διαθέτει 12, ενώ αρκετές άλλες Περιφέρειες διαθέτουν οκτώ.
Η Δυτική Μακεδονία, με έναν χώρο, βρίσκεται στο άλλο άκρο της σχετικής κατάταξης. Το στοιχείο αυτό δεν αποτελεί από μόνο του απόδειξη άμεσου προβλήματος, αναδεικνύει όμως το περιορισμένο περιθώριο που υπάρχει όταν οι ανάγκες αυξάνονται ή όταν καθυστερούν οι νέες υποδομές.
Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στο εάν και με ποιον τρόπο θα αξιοποιηθεί η συγκεκριμένη χρηματοδοτική ευκαιρία. Η ύπαρξη έτοιμων μελετών και ώριμων προτάσεων θα είναι καθοριστική, καθώς το νέο πρόγραμμα δεν έρχεται να καλύψει τον συνολικό σχεδιασμό, αλλά να δώσει λύσεις σε υποδομές που μπορούν να προχωρήσουν άμεσα.
Για τη Δυτική Μακεδονία, το ζητούμενο είναι διπλό: αφενός να διασφαλιστεί ότι οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις θα μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες και αφετέρου να υπάρξει έγκαιρος σχεδιασμός για την επόμενη ημέρα της διαχείρισης των απορριμμάτων.
